Ontogeneza

Okresy rozwoju człowieka dzielą się na:

Okres prenatalny – przed urodzeniem, wewnątrzmaciczny

Fazy:

• Jaja płodowego, do 10-12 dnia od zapłodnienia. Zapłodnione jajo przesuwa się przez jajowód i macicę, kończy się zalęgnięciem w ścianie macicy. Inaczej faza zygoty.

• Zarodkowa, trwa do końca 8 tygodnia od zapłodnienia tj. od utworzenia się łożyska. Powstają wówczas narządy pierwotne.

• Płodowa, od 9 tygodnia do porodu. Dalszy rozwój narządów właściwych – od przekształcenia się błony kosmówki w łożysko, które zmienia charakter związków między ustrojem matki a płodem.

W okresie zarodkowym formują się zawiązki większości narządów. Środowisko wewnątrzmaciczne zdrowej matki zapewnia płodowi optymalne warunki rozwoju. Czerpie gotowe składniki pokarmowe z krwi matki zużywając energie na wzrost. Łożysko jest wytworzone w 2 miesiącu ciąży. Stanowi nieprzenikliwą barierę dla ciał upostaciowanych (krwinek). Rozwija się z tkanej płodu i matki. W łożysku następuje przekazywanie substancji odżywczych i tlenu z krwi matki do krwi płodu.

• W 3 tygodniu zarodek ma ok. 2 mm. Wytwarza się pierwotna cewka naczyniowa, z której w następnym tygodniu ukształtuje się serce.

• W 4 tygodniu zarodek ma już zawiązki mózgu, oczu, żołądka, nerek, a serce rozpoczyna pracę wykonując ok. 60 skurczów na min.

• Ok. 7-8 tygodnia wykształca się twarz, układ mięśniowy i nerwowy stwarza możliwości wykonania pierwszych ruchów.

• W 3 miesiącu można określić płeć dziecka. Płód ma ok. 8 cm. długości, ma wykształcone prawie wszystkie narządy wewnętrzne.

• W 5 miesiącu odczuwalne są ruchy płodu.

• W ostatnim okresie ciąży dziecko wykonuje już nie tylko ruchy poprzez skurcze mięśni, zaczyna wykonywać ruchy „oddechowe”. Pracują także nerki. Dziecko oddaje pewną ilość moczu do wód płodowych, potem te wody łyka, aspiruje do płuc. Działa przewód pokarmowy.

• Ciąża trwa ok. 266 dni od owulacji, jest to właściwy czas rozwoju wewnątrzmacicznego.

Okres perinatalny – związany z porodem

Poród dzieli się na trzy fazy.

• Pierwsza to wstępne skurcze macicy, aż do rozwarcia ujścia szyjki i tzw. Ustalenia się główki, czyli wejścia jej do kanału rodnego.

• Druga, najważniejsza faza porodu to przejście główki, a za nią całego ciała przez kanał rodny.

• Trzecia faza polega na urodzeniu łożyska.

Noworodki, które rodzą się przed 38 tygodniem nie zawsze zwie się wcześniakiami. Wcześniak to dziecko, które rodzi się za wcześnie, bo za mało waży (do 2, 5 kg).

Okres postnatalny – po urodzeniu

Dzieli się na:

• Okres noworodkowy – do końca 28 dnia życia

• Okres niemowlęcy – do końca 1 roku życia

• Okres poniemowlęcy – do końca 3 roku życia

• Okres przedszkolny – do końca 6 roku życia

• Okres wczesnoszkolny lub młody wiek szkolny – o granicy płynnej, do przejawienia się objawów dojrzewania płciowego – 10 rok życia

• Okres dojrzewania – 11-14 rok życia

• Okres młodzieńczy – do 20-25 roku życia